Słownik terminów prawnych
1. KONKUBINAT:
*nieformalny związek dwóch osób, który nie jest cywilnie bądź religijnie usankcjonowany. W konkubinacie mogą pozostawać zarówno pary heteroseksualne jak i homoseksualne. W przypadku par heteroseksualnych kobietę określa się mianem konkubiny, a mężczyznę mianem konkubenta.
Rejestracja konkubinatów w niektórych krajach (np. Holandia Belgia) powoduje, że konkubenci uzyskują podobne prawa jak małżonkowie, jak np. możliwość dziedziczenia po sobie.
W Polsce nie ma możliwości rejestrowania konkubinatu. Osobami najbliższymi konkubenci pozostają jedynie na gruncie polskiego prawa karnego
2. INTERCYZA:
*majątkowa umowa małżeńska, która jest zawierana między małżonkami. Zawarcie małżeństwa powoduje, co do zasady powstanie wspólności majątkowej małżeńskiej. W wyniku zawarcia intercyzy małżonkowie mogą modyfikować swoje wzajemne stosunki majątkowe. Mogą: wyłączyć, rozszerzyć, wyłączyć bądź przywrócić wspólnotę majątkową. Intercyza może być zawarta przed jak i po zawarciu małżeństwa.
3. ROZWÓD:
*wyrok sądowy rozwiązujący związek małżeński. Sąd orzeka o rozwodzie na żądanie jednego bądź obojga małżonków. Przesłanką do orzeczenia przez sąd rozwodu jest zupełny i trwały rozkład pożycia w małżeństwie.
Mimo zaistnienia powyższych przesłanek rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków, orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego bądź, gdy rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia /chyba, że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód bądź odmowa zgody jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego/.
W wyroku rozwodowym sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem małżonków oraz gdy małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie o sposobie korzystania z tego mieszkania.
W ciągu 3 miesięcy od orzeczenia rozwodu małżonek, który w wskutek zawarcia małżeństwa zmienił soje dotychczasowe nazwisko może powrócić do swojego poprzedniego nazwiska.
Orzekając o rozwodzie sąd orzeka również o tym czy i który z małżonków ponosi Inę rozkładu pożycia. Na zgodne żądanie małżonków sąd nie orzeka o winie.
4. SEPARACJA:
*orzeczone wyrokiem sądowym uchylenie wspólnoty małżeńskiej. Orzeczenia separacji przez sąd może żądać każdy z małżonków. Przesłanką żądania orzeczenia separacji jest zupełny rozkład pożycia.
Małżonek pozostający w separacji nie może zawrzeć małżeństwa, nie może również powrócić o swojego poprzedniego nazwiska.
W wypadku separacji sąd orzeka o winie na takich samych zasadach jak przy rozwodzie, jednak, jeżeli orzeka o separacji na podstawie zgodnego żądania małżonków nie orzeka o winie rozkładu pożycia.
5. BIGAMIA:
*pozostawanie w związku małżeńskim z dwiema osobami. W Polsce bigamia jest czynem zabronionym. Zgodnie z art. 206 Kodeksu karnego karze podlega ten, kto zawiera małżeństwo pomimo pozostawania w związku małżeńskim/w rozumieniu prawa cywilnego nie wyznaniowego/.
Zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym unieważnienia małżeństwa z powodu pozostawania przez jednego małżonków w poprzednio zawartym związku małżeńskim może żądać każdy, kto ma tym interes prawny.
"Bigamia polega na tym, że ma się o jedną żonę za dużo. Monogamia też"
Anonim.
6. ALIMENTY:
*są to świadczenia należne określonym członkom rodziny osobom, które potrzebują pomocy materialnej, z tego powodu, że nie są one w stanie utrzymać się samodzielnie.
Obowiązek alimentacyjny Polsce wynikać może z:
- posiadania dziecka, które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie /obowiązek ten wygasa wtedy, gdy dziecko jest w stanie utrzymać się samodzielnie, choćby poprzez ukończenie studiów wyższych/,
- posiadania byłego małżonka, który znajduje się w niedostatku /małżonek wyłącznie winny rozkładowi pożycia nie może żądać alimentów od małżonka niewinnego/,
- posiadania krewnych w linii prostej, którzy znajdują się w niedostatku,
- posiadania siostry lub brata, którzy znajdują się w niedostatku /zobowiązany do płacenia alimentów może się w tej sytuacji zwolnić od obowiązku, jeżeli świadczenia alimentacyjne byłyby połączone dla niego ze zbyt dużym obciążeniem finansowym/.
7. PRZYSPOSOBIENIE:
*to prawne uznanie obcego biologicznie dziecka za własne. Przysposobiona może zostać jedynie osoba małoletnia. Może ono zostać dokonane tylko dla jej dobra.
Do przysposobienia dziecka, które ukończyło 13 lat potrzebna jest jego zgoda.
Osoba przysposabiająca musi mieć pełną zdolność do czynności prawnych a jej kwalifikacje osobiste mają uzasadniać przekonanie, że będzie ona należycie wywiązywała się ze swoich obowiązków jako przysposabiającego.
Rodzaje przysposobienia:
a) przysposobienie wspólne – może być dokonane jedynie przez małżonków,
b) przysposobienie całkowite – ma miejsce sytuacji gdy rodzice przysposobionego wyrazili przed sądem opiekuńczym zgodę na jego przysposobienie bez wskazania osoby przysposabiającego,
c) przysposobienie pełne – w jego wyniku powstaje pomiędzy przysposabiającym a przysposobionym taki stosunek jak pomiędzy rodzicami a dziećmi / wyniku takiego przysposobienia przysposobiony nabywa prawa i obowiązki w stosunku do krewnych przysposabiającego,
d) przysposobienie niepełne – w tym przypadku skutki przysposobienia polegać będą wyłącznie na powstaniu stosunku między przysposabiającym a przysposobionym
8. WSPÓLNOTA MAJĄTKOWA /USTAWOWA/:
*powstaje z chwilą zawarcia małżeństwa i obejmuje dorobek małżonków.
Dorobkiem małżonków są przedmioty majątkowe, które zostały nabyte w czasie trwania wspólnoty majątkowej przez obje lub jednego z małżonków.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy wskazuje, co stanowi majątek odrębny małżonków. Są to min.: przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej, takie, które służą wyłącznie zaspokajaniu osobistych potrzeb jednego z małżonków, prawa autorskie twórcy, etc.
Zaletą wspólnoty majątkowej jest fakt, że małżonkowie mogą się wspólnie rozliczać oraz razem decydować o tym, na co przeznaczą ich wspólne pieniądze.
Wada tego ustroju majątkowego może ujawnić się w sytuacji, gdy np. jeden z małżonków popadnie w długi. Wówczas, bowiem wierzyciel tego małżonka będzie mógł się zaspokoić z majątku wspólnego małżonków.
Wspólnota ustawowa kończy się wraz z orzeczeniem przez sąd rozwodu bądź separacji. Również małżonkowie mogą podjąć decyzję o zakończeniu wspólnoty majątkowej zawierając intercyzę.
9. OPIEKA:
*ustanawiana dla małoletniego przez sąd opiekuńczy w sytuacji, gdy poweźmie on wiadomość, że zachodzi prawny po temu powód. Opiekę sprawuje opiekun. Wspólne sprawowanie opieki sąd może powierzyć jedynie małżonkom.
Opiekun musi mieć pełną zdolność do czynności prawnych, nie może być pozbawiony praw publicznych, rodzicielskich bądź opiekuńczych. Sprawuje on opiekę z należytą starannością, kierując się dobrem pozostającego pod opieką oraz interesem społecznym. Obejmuje piecze nad majątkiem małoletniego podlegając przy tym nadzorowi sądu opiekuńczego. Co do zasady opieka sprawowana jest bezpłatnie.
Opieka ustaje, gdy małoletni osiągnie pełnoletniość bądź zostaje nad nim przywrócona władza rodzicielska. Sąd z ważnych powodów może również zwolnić opiekuna ze sprawowania opieki.
Z chwilą ukończenia opieki opiekun sporządza rachunek końcowy z zarządu majątkiem małoletniego.
10. MAŁŻEŃSTWO:
*zawarcie małżeństwa następuje przez osoby przeciwnej płci, które nie pozostają w innym związku małżeńskim, poprze złożenie zgodnych oświadczeń woli przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego bądź przed duchownym, jeżeli zawierany związek podlegać ma prawu wewnętrznemu związku wyznaniowego. Kierownik urzędu stanu cywilnego sporządza następnie akt małżeństwa.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy wymienia enumeratywnie przeszkody w zawarciu związku małżeńskiego. Są to: ubezwłasnowolnienie, choroba psychiczna, bigamia, pokrewieństwo, powinowactwo, przysposobienie, nie osiągnięcie wymaganego wieku.
Zawarcie małżeństwa skutkuje objęciem małżonków prawami i obowiązkami im od tej chwili przypisanymi. Są one określone w art. 23 Kro: obowiązek wspólnego pożycia, wzajemnej pomocy, wierności, współdziałania dla dobra rodziny.
"Szczęśliwe małżeństwo - to długa rozmowa, która wciąż wydaje się za krótka."
Andre Maurois
Autor: Magazyn Wesele
| następna » |
|---|



